Khắc phục sự cố mỡ bôi trơn rò rỉ và đóng cặn trên robot

Hệ thống dầu mỡ robot công nghiệp chính là lớp đệm giảm ma sát, tối ưu năng suất và bảo vệ các khớp chuyển động qua nhiều năm tháng. Tuy nhiên, do phải làm việc liên tục ở tốc độ cao với tải trọng nặng trong môi trường khắc nghiệt, hệ thống bôi trơn rất dễ xuống cấp. 

Khi các sự cố như rò rỉ, đặc quánh hay phân hủy mỡ xảy ra, chúng có thể khiến toàn bộ dây chuyền phải dừng hoạt động ngoài kế hoạch, đẩy chi phí sửa chữa lên tới hàng ngàn USD. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn quy trình chẩn đoán và khắc phục sự cố mỡ bôi trơn chuẩn xác nhất để bảo vệ hệ thống tự động hóa của mình.

1. Dấu hiệu nhận biết lỗi dầu mỡ robot công nghiệp

Trước khi bắt tay vào sửa chữa, đội ngũ kỹ thuật cần thực hiện một chu trình kiểm tra trực quan kỹ lưỡng. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường của dầu mỡ robot công nghiệp sẽ ngăn chặn các tổn hại nghiêm trọng lên cấu trúc cơ khí.

• Rò rỉ mỡ quanh các khớp và phớt chặn

Đây là hiện tượng rất dễ quan sát bằng mắt thường. Khi thấy mỡ bôi trơn tràn hoặc thấm qua các đường gioăng cao su, phớt chắn dầu và xuất hiện quanh các điểm châm mỡ, đó thường là tín hiệu cho thấy khoang chứa đang bị châm mỡ quá liều lượng định mức, hoặc nghiêm trọng hơn là hệ thống phớt chặn dầu bên trong đã bị áp lực cơ học làm rách, hỏng.

• Mỡ bị khô, đóng bánh hoặc hóa rắn

Hãy chú ý đến những vùng mỡ thừa đùn ra ở các góc chết của khớp trục. Nếu phát hiện lớp mỡ này chuyển sang trạng thái khô khốc, vón cục, bong tróc thành các mảng vảy mịn hoặc hóa rắn hoàn toàn (solidified), điều đó đồng nghĩa với việc chất bôi trơn đã mất hoàn toàn đặc tính lý hóa ban đầu.

Mỡ hóa cứng không những không giảm được ma sát mà còn hoạt động giống như một chướng ngại vật cản trở chuyển động của các bánh răng hành tinh.

• Mỡ bị nhiễm bẩn chất lạ

Môi trường nhà xưởng luôn tràn ngập bụi bặm, hơi ẩm bay hơi, hoặc phôi rác sắc nhọn, mạt kim loại sinh ra trong quá trình gia công cơ khí. Khi các tạp chất này len lỏi và trộn lẫn vào bên trong hộp số, chúng sẽ làm biến đổi kết cấu của mỡ, khiến mỡ bị đổi màu rõ rệt (thường chuyển sang màu đen sạn), có kết cấu nhám bẩn hoặc sủi bọt khí. 

• Phân bổ mỡ không đồng đều

Trong quá trình kiểm tra, nếu kỹ thuật viên nhận thấy có những khớp trục ngập tràn chất lỏng bôi trơn nhưng các khớp trục kế cận lại ở trạng thái khô khốc, bong tróc, rất có thể các đường ống dẫn mỡ nội bộ uốn lượn bên trong thân robot hoặc đầu vú mỡ châm bên ngoài đã bị nghẹt, khiến dòng mỡ không thể luân chuyển đồng đều đến mọi vị trí.

Mẹo kiểm tra nhanh: Hãy kiểm tra độ nhất quán của mỡ. Nếu phát hiện mỡ bị loãng ra như nước, bị tách dầu (dầu tách rời khỏi chất làm đặc) hoặc robot phát ra tiếng ồn lớn, chuyển động giật cục khi tăng tốc, hệ thống bôi trơn của bạn chắc chắn đang gặp nguy hiểm.

2. Hướng dẫn chi tiết khắc phục sự cố mỡ bôi trơn

Đứng trước các lỗi bôi trơn, kỹ sư bảo trì cần xác định đúng nguyên nhân gốc rễ để áp dụng các biện pháp khắc phục sự cố mỡ bôi trơn hiệu quả.

2.1. Khắc phục sự cố mỡ bôi trơn khi rò rỉ mỡ

• Nguyên nhân

Lỗi này phần lớn xuất phát từ thói quen bơm mỡ quá áp của công nhân bảo trì. Việc châm lượng mỡ vượt quá thể tích khoang chứa sẽ tích tụ áp suất bên trong hộp số khi robot xoay vặn ở tốc độ cao, từ đó ép lực mạnh và đẩy mỡ trào qua các khe hở yếu nhất. 

Ngoài ra, phớt chặn dầu bị rách, nứt nẻ do lão hóa theo thời gian hoặc đầu vú mỡ bị tắc nghẽn tạo áp suất dội ngược cũng là nguyên nhân phổ biến khiến mỡ thất thoát ra ngoài.

• Giải pháp khắc phục sự cố mỡ bôi trơn
  • Lập tức dừng máy, tiến hành tháo rã nhẹ và thay mới toàn bộ hệ thống phớt chặn dầu bị hư hỏng bằng linh kiện chính hãng để tái lập độ kín khít tuyệt đối cho khoang máy.
  • Sử dụng các thiết bị bơm mỡ có đồng hồ đo lưu lượng, tuân thủ nghiêm ngặt định lượng châm mỡ (tính bằng gam hoặc mililít) theo đúng tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất gốc (OEM).
  • Định kỳ dùng bàn chải và dung môi để vệ sinh sạch sẽ, thông tắc hoặc thay thế các đầu vú mỡ bị nghẹt để dòng chảy bôi trơn luôn được thông suốt.

2.2. Khắc phục sự cố mỡ bôi trơn khi mỡ bị khô, đóng bánh hoặc hóa rắn

• Nguyên nhân

Hiện tượng hóa cứng xảy ra chủ yếu khi kỹ thuật viên vô tình trộn lẫn các loại mỡ bôi trơn công nghiệp có gốc chất làm đặc không tương thích hóa học với nhau, tạo ra phản ứng kết tủa làm đặc quánh kết cấu mỡ. 

Mặt khác, việc robot phải làm việc liên tục trong môi trường nhiệt độ quá cao vượt ngưỡng chịu đựng của vỏ máy sẽ khiến thành phần dầu gốc bị bay hơi nhanh chóng, chỉ trơ lại lớp cặn rắn vô dụng. Việc để mỡ quá hạn sử dụng lâu ngày không xả, thay mới cũng dẫn đến hậu quả đông đặc này.

• Giải pháp khắc phục sự cố mỡ bôi trơn:
  1. Tiến hành xả toàn bộ lượng mỡ cũ đã bị biến tính ra ngoài, sử dụng dung dịch súc rửa kỹ thuật chuyên dụng để làm sạch hoàn toàn các mảng cặn bám két trong khoang chứa trước khi tiến hành châm mỡ mới.
  2. Đối với các hệ thống robot phải làm việc cạnh nguồn nhiệt lớn như lò nung, cabin hàn hồ quang, doanh nghiệp cần chuyển sang lựa chọn các loại mỡ bôi trơn công nghiệp chuyên dụng có khả năng chịu nhiệt độ cao đặc hiệu.
  3. Thực hiện quy chuẩn hóa và đồng bộ duy nhất một loại mỡ bôi trơn cho cùng một dòng robot trong toàn phân xưởng để triệt tiêu hoàn toàn rủi ro công nhân bơm nhầm giữa các ca làm việc.

2.3. Khắc phục sự cố mỡ bôi trơn khi mỡ bị biến tính và phân hủy

• Nguyên nhân

Sự suy giảm của đặc tính bôi trơn thường do doanh nghiệp lựa chọn sai chủng loại mỡ không đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật công nghiệp. Thêm vào đó, việc các tác nhân ngoại cảnh độc hại như mạt sắt, bụi cát hay độ ẩm thâm nhập sâu vào cấu trúc bên trong sẽ phá vỡ liên kết hóa học của chất bôi trơn.

Khi robot phải vận hành quá tải liên tục (chạy 100% tốc độ servo với tải trọng tối đa), sẽ đẩy nhanh tiến trình phân hủy của mỡ.

• Giải pháp khắc phục sự cố mỡ bôi trơn
  • Tuyệt đối nói không với mỡ giá rẻ, luôn ưu tiên sử dụng các dòng sản phẩm chất lượng cao được khuyên dùng bởi các hãng chế tạo robot hàng đầu (Ví dụ điển hình: Dòng sản phẩm mỡ cao cấp chuyên dụng FANUC Vigo Grease P/N: A98L-0040-0174#16KG).
  • Cân nhắc nâng cấp và gia cố hệ thống che chắn cơ học bên ngoài (như trang bị áo bọc bảo vệ chuyên dụng cho cánh tay robot) để ngăn bụi mịn và hơi ẩm từ gốc không cho thâm nhập vào cấu trúc phớt dầu.
  • Điều chỉnh và thiết lập lại tần suất bảo trì, châm xả mỡ định kỳ dựa trên cường độ làm việc và áp lực môi trường thực tế của thiết bị tại xưởng, thay vì chỉ áp dụng một cách máy móc theo số giờ chạy máy lý thuyết của nhà sản xuất.

Xem thêm:

3. Khi nào nên vệ sinh và khi nào cần thay mới toàn bộ mỡ?

Đội ngũ bảo trì có thể tham khảo bảng hướng dẫn đánh giá quyết định kỹ thuật khắc phục sự cố mỡ bôi trơn dưới đây để thao tác một cách chuẩn xác:

4. Các biện pháp khắc phục sự cố mỡ bôi trơn dựa vào bảo trì phòng ngừa hệ thống bôi trơn cốt lõi

Để không phải liên tục rơi vào thế bị động tìm phương án xử lý, khắc phục sự cố mỡ bôi trơn khi sự cố đã xảy ra, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng một chiến lược bảo trì phòng ngừa khoa học, lấy việc quản lý hiệu quả dầu mỡ công nghiệp bôi trơn linh kiện làm trọng tâm:

• Số hóa quy trình kiểm soát

Thiết lập một bảng checklist bảo trì chi tiết cho từng robot trong nhà máy. Ghi chép và lưu trữ cẩn thận ngày châm mỡ, chủng loại sử dụng, áp suất bơm và khối lượng tiêu thụ để theo dõi sát sao biểu đồ sức khỏe của hệ thống bôi trơn theo thời gian.

• Sử dụng dụng cụ châm mỡ chuẩn kỹ thuật

Đầu tư các dòng súng bơm mỡ có tích hợp đồng hồ đo lưu lượng và áp suất hiển thị số. Việc này giúp kiểm soát chính xác lượng mỡ nạp vào, loại bỏ hoàn toàn nguy cơ bơm thiếu gây khô trục hoặc bơm thừa gây hỏng phớt chặn.

• Bảo quản vật tư bôi trơn đúng quy trình

Các thùng chứa mỡ công nghiệp phải luôn được đậy kín khít sau mỗi lần sử dụng để ngăn chặn bụi bặm và hơi ẩm môi trường thâm nhập. Lưu trữ mỡ trong kho mát có nhiệt độ ổn định, tránh xa ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp để cấu trúc chất làm đặc không bị phân hủy trước khi đưa vào sử dụng.

• Nâng cao năng lực đội ngũ kỹ thuật viên

Tổ chức các chương trình đào tạo khắc phục sự cố mỡ bôi trơn chuyên sâu giúp nhân sự vận hành nhận biết nhanh các dấu hiệu cảnh báo sớm của sự cố bôi trơn thông qua các phân tích về âm thanh lạ của hộp số, độ tăng nhiệt bất thường của động cơ hay các sai lệch nhỏ trong hành trình của cánh tay máy.

• Ứng dụng công nghệ chẩn đoán dự đoán

Triển khai các giải pháp đo lường tiên tiến như phân tích biên độ rung động cơ học và quét ảnh nhiệt hồng ngoại. Các công nghệ này cho phép phát hiện sớm các điểm nghẽn ma sát và sự gia tăng nhiệt độ bất thường tại các ổ trục trước khi chúng kịp gây ra những hư hỏng vật lý lên linh kiện.

Kết luận

Làm chủ quy trình quản lý chất bôi trơn, thấu hiểu tường tận nguyên nhân và thành thạo các biện pháp khắc phục sự cố mỡ bôi trơn là chìa khóa vàng để doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu suất vận hành của các phân xưởng tự động hóa. 

Việc đầu tư bài bản cho các loại mỡ bôi trơn công nghiệp chất lượng cao và tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật chính là giải pháp bảo hiểm dài hạn, giúp bảo vệ vẹn toàn cho các cỗ máy triệu đô của bạn trước mọi khắc nghiệt của môi trường sản xuất.

Hãy liên hệ với Thiết bị robot ngay hôm nay để nhận được những giải pháp tối ưu, giúp hệ thống robot của doanh nghiệp bạn luôn vận hành bền bỉ, trơn tru và đạt hiệu suất đỉnh cao xuyên suốt năm tháng!

Thiết bị robot là kênh phân phối trực tuyến các bộ phận, thiết bị robot mới hoặc đã qua sử dụng, dầu mỡ robot và các linh kiện cơ khí. Tại đây, chúng tôi tự hào cung cấp khối lượng lớn vật tư từ các thương hiệu và nhà cung cấp lớn, bao gồm: FANUC, ABB, Kuka, Yaskawa, Mitsubishi, Staubli, Hyundai, CKD, v.v.

Liên hệ ngay để được Thiết bị robot tư vấn trực tiếp:

Đường dây nóng: 091 9225 197

Địa chỉ: 97/2 Kha Vạn Cân, phường Hiệp Bình, TP.HCM

=============

Facebook: Linh kiện robot.