Việc bảo trì hệ thống robot công nghiệp định kỳ là yếu tố then chốt quyết định sự sống còn của mọi dây chuyền sản xuất tự động hiện nay. Nếu không được chăm sóc đúng cách, những cánh tay robot được đầu tư với chi phí cao có thể gặp bất cứ sự cố bất ngờ nào, gây đình trệ vận hành và thiệt hại kinh tế nặng nề cho doanh nghiệp.
Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn quy trình bảo trì chuẩn chuyên gia để đảm bảo hệ thống luôn hoạt động bền bỉ và chuẩn xác nhất.
1. Bảo trì robot công nghiệp là gì?
Bảo trì robot công nghiệp là việc thực hiện các công việc (vệ sinh, bảo trì, kiểm tra) định kỳ nhằm đảm bảo robot công nghiệp hoạt động đúng tiêu chuẩn và hiệu quả. Bên cạnh đó, kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ ngừng hoạt động của robot trong thời gian làm việc.
Mặc dù robot hiện đại có tích hợp chức năng đoán và ghi nhận nhật ký lỗi, nhưng chúng không thể thay thế hoàn toàn việc bảo dưỡng do con người thực hiện. Thậm chí những hệ thống tiên tiến như cánh tay robot khớp nối và robot cộng tác cũng cần được bảo dưỡng thường xuyên. Nếu không bảo trì robot công nghiệp đúng cách, hiệu suất làm việc của chúng sẽ giảm, mức tiêu thụ năng lượng và rủi ro về an toàn vận hành sẽ tăng lên.
2. Lợi ích của việc bảo trì robot công nghiệp
Việc bảo trì robot sẽ rất quan trọng vì nó giúp giảm chi phí, hạn chế tối đa rủi ro ngừng hoạt động đột ngột và đặc biệt là bảo vệ an toàn cho người lao động.
- Tiết kiệm chi phí: Bảo trì robot định kỳ sẽ giúp chi phí tiết kiệm hơn so với sửa chữa khẩn cấp. Việc thay thế các động cơ định kỳ giúp tránh tình trạng trì trệ công việc vận hành khi robot gặp sự cố.
- Phân tích dự đoán: Robot sử dụng cảm biến để theo dõi độ rung, nhiệt độ, tình trạng dầu mỡ và nhật ký lỗi. Từ đó, doanh nghiệp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn.
- Tuổi thọ robot dài hơn: Bảo trì robot công nghiệp thường xuyên giúp robot kéo dài tuổi thọ động cơ, khớp nối và bộ điều khiển.
- An toàn lao động: Kiểm tra định kỳ giúp giảm thiểu các rủi ro do sai lệch, lỗi lực hoặc rơi vỡ linh kiện.
- Năng suất: Robot được bảo trì tốt sẽ đảm bảo hoạt động vận hành và giúp nhà máy đạt được mục tiêu sản lượng đã đề ra theo kế hoạch.
Khi kết hợp với tự động hóa nhà máy, bảo trì robot công nghiệp từ những mối nguy cơ tiềm tàng thành những tài sản đáng tin lâu dài cho doanh nghiệp.
3. Các hình thức bảo trì robot công nghiệp
Các loại bảo trì robot công nghiệp hiện nay bao gồm bảo trì phòng ngừa, khắc phục, dự đoán và bảo trì chuyên biệt. Mỗi loại tập trung vào một giai đoạn cụ thể trong vòng đời của robot nhằm cân bằng giữa chi phí, độ tin cậy và hiệu suất.
3.1. Bảo trì phòng ngừa
Bảo trì phòng ngừa là việc bảo trì định kỳ giúp robot hoạt động trơn tru hơn và ngăn ngừa các sự cố bất ngờ. Loại bảo trì này được áp dụng ngay cả khi không có dấu hiệu hao mòn rõ ràng nào. Điều này khiến loại bảo trì này trở thành nền tảng sức khỏe lâu dài cho robot.
Các nhiệm vụ chính bảo trì phòng ngừa robot công nghiệp:
- Hiệu chỉnh lại cảm biến và bộ mã hóa khớp nối
- Vệ sinh bộ lọc, quạt làm mát và lỗ thông gió.
- Thay thế các gioăng, vòng đệm và vật tư tiêu hao trước khi xảy ra hư hỏng.
- Kiểm tra độ mòn của bó dây điện, kẹp và vỏ bọc.
- Bôi trơn các khớp nối, bộ giảm tốc và thanh dẫn hướng bằng mỡ được nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) chấp thuận.
3.2. Bảo trì khắc phục
Bảo trì khắc phục là quá trình sửa chữa robot sau khi xảy ra lỗi trong quá trình vận hành. Mục tiêu của loại bảo trì robot công nghiệp này là khôi phục chức năng nhanh chóng và ngăn ngừa sự cố tương tự xảy ra lần nữa.
Các điển hình về biện pháp bảo trì khắc phục:
- Khôi phục hoặc tải lại phần mềm điều khiển đã bị lỗi.
- Khắc phục tình trạng dây dẫn bị lỏng hoặc hư hỏng gây ra lỗi trục.
- Điều chỉnh lại vị trí cánh tay robot sau va chạm hoặc dịch chuyển vật tải.
- Thay thế các bộ truyền động, bộ điều khiển servo hoặc cụm bộ mã hóa bị lỗi.
- Xử lý sự cố hư hỏng cánh tay robot CNC khi độ chính xác bị giảm trong quá trình gia công.
Bảo trì khắc phục sự cố thường tốn kém và gây gián đoạn hơn so với bảo trì phòng ngừa, đó là lý do tại sao nó được coi là phương án dự phòng hơn là chiến lược.
3.3. Bảo trì dự đoán
Bảo trì dự đoán là việc sử dụng dữ liệu và cảm biến thời gian thực để dự đoán các sự cố trước khi chúng xảy ra. Người chịu trách nhiệm kiểm tra sẽ tiến hành theo dõi độ rung, mô-men xoắn và nhiệt độ để phát hiện sớm các vấn đề.
Các hình thức dự đoán phổ biến bao gồm:
- Phân tích rung động để phát hiện sớm sự mài mòn ổ trục.
- Giám sát mô-men xoắn khớp, tải dòng điện và mức nhiệt độ.
- Xem xét nhật ký lỗi để xác định các mẫu lỗi lặp đi lặp lại.
- Phân tích mỡ bôi trơn cho robot để đánh giá sự phân hủy hoặc ô nhiễm của chất bôi trơn.
- Sử dụng bảng điều khiển dự đoán để ước tính tuổi thọ còn lại của động cơ hoặc hộp số.
Bảo trì dự đoán giúp giảm thời gian ngừng hoạt động ngoài kế hoạch. Tuy nhiên, loại bảo trì này đòi hỏi ghi nhận nhật ký dữ liệu liên tục và các công cụ phân tích để đạt hiệu quả.
3.4. Dịch vụ chuyên biệt
Đối với các môi trường sản xuất đặc thù như phòng sạch, dược phẩm hay các dòng robot đa khớp phức tạp, doanh nghiệp cần sử dụng gói dịch vụ chuyên biệt (bảo trì nâng cao). Đây là dịch vụ được thiết kế riêng biệt, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật của từng loại phần cứng và môi trường vận hành, giúp hệ thống luôn duy trì hiệu suất tối ưu trong những điều kiện khắt khe nhất.
Các trường hợp sử dụng dịch vụ chuyên biệt:
- Sửa chữa và bảo dưỡng robot công nghiệp bằng mỡ bôi trơn chính hãng và phù hợp.
- Bảo trì robot khớp nối bao gồm hiệu chuẩn đa trục và đồng bộ chuyển động.
- Thay thế camera quan sát, cảm biến lực-mô-men xoắn hoặc bộ kẹp chính xác được sử dụng trong các nhiệm vụ kiểm tra chất lượng và xử lý hàng hóa.
- Đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn ISO 10218 hoặc ISO/TS 15066 trong môi trường dược phẩm hoặc thực phẩm.
- Bảo trì robot cộng tác (cobot) cho các dòng như UR3 và UR10e, bao gồm kiểm tra cảm biến lực và cập nhật phần mềm an toàn.
Loại dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng robot công nghiệp này thường được thực hiện bởi các kỹ thuật viên được các nhà sản xuất chứng nhận hoặc các đội ngũ chuyên gia nội bộ đã qua đào tạo và giàu kinh nghiệm. Họ có quyền truy cập vào các công cụ chuyên dụng cho từng mẫu máy.
4. Các cấp độ và chu kì trong quá trình bảo trì robot công nghiệp
Bảo trì hệ thống robot thường được phân chia theo cấp độ thời gian (hằng ngày, hằng tuần, hằng tháng) để ngăn ngừa sự cố và giảm hao mòn. Khi tuân thủ các khoảng thời gian này, robot cộng tác, cánh tay robot và hệ thống CNC hoạt động đúng theo thông số kỹ thuật.
Bảo trì hằng ngày:
- Làm sạch bụi và mảnh vụn khỏi các khớp nối, nắp đậy và lỗ thông gió.
- Kiểm tra độ chính xác của điểm 0 trên bộ mã hóa khớp và vị trí trục.
- Chạy kiểm tra khởi động và xác nhận hệ thống khởi động mà không có lỗi nào.
- Kiểm tra xem có rò rỉ dầu mỡ hoặc khí nén xung quanh các khớp nối, cổ tay và bộ phận kẹp hay không.
- Kiểm tra dây cáp và ống dẫn xem có bị sờn, đầu nối lỏng lẻo hoặc đường ống bị kẹp không.
Bảo trì hằng tuần:
- Kiểm tra nhật ký lỗi để tìm các cảnh báo hoặc sai lệch lặp lại.
- Vệ sinh quạt, bộ lọc và nắp thông gió trong hệ thống làm mát.
- Hãy lắng nghe xem có tiếng động bất thường hoặc lực cản nào trong quá trình chuyển động của khớp hay không.
- Căn chỉnh dụng cụ bằng cách di chuyển đến các vị trí cố định và kiểm tra độ chính xác của đầu kẹp.
- Kiểm tra các thiết bị an toàn như nút dừng khẩn cấp, màn chắn ánh sáng và khóa liên động.
Bảo trì hằng tháng:
- Siết chặt lại các bu lông, mặt bích dụng cụ và các bộ phận cố định tải trọng.
- Tiến hành hiệu chuẩn lại toàn bộ hệ thống bằng các dụng cụ hoặc thiết bị hiệu chuẩn đã được chứng nhận.
- Tiến hành chẩn đoán mô-men xoắn và tải để đo độ cân bằng và phản ứng tốc độ.
- Lấy mẫu mỡ bôi trơn từ các trục chịu tải trọng cao và kiểm tra độ nhớt cũng như mức độ nhiễm bẩn.
- Sao lưu chương trình, cấu hình và vùng an toàn của robot vào bộ nhớ ngoài hoặc bộ nhớ đám mây.
5. Các bước bảo trì robot công nghiệp phổ biến hiện nay
Hiện nay có nhiều bước giải pháp nhằm mục đích bảo trì robot công nghiệp. Những bước áp dụng cho robot cộng tác (cobot), cánh tay robot khớp nối và các loại robot khác.
- Sử dụng chất bôi trơn được nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) phê duyệt: Tuân theo quy trình và loại mỡ bôi trơn do nhà sản xuất khuyến nghị. Sử dụng chất thay thế hoặc bỏ qua các khoảng thời gian bôi trơn có thể gây mài khớp nối hoặc hư hỏng gioăng. Đối với các hệ thống hiệu suất cao, việc phân tích mỡ bôi trơn cũng có thể được yêu cầu.
- Lập nhật ký bảo dưỡng đầy đủ: Ghi lại mọi lần kiểm tra, điều chỉnh và thay thế. Nhật ký giúp theo dõi mức độ hao mòn, hỗ trợ yêu cầu bảo hành và đáp ứng các yêu cầu kiểm toán trong các ngành công nghiệp được quản lý chặt chẽ.
- Đào tạo kỹ năng bảo trì cơ bản cho người vận hành: Người vận hành cần nhận biết sớm các dấu hiệu sự cố, chẳng hạn như âm thanh bất thường, các khớp bị lỏng hoặc mã lỗi mới. Điều này giúp giảm thời gian ngừng hoạt động giữa lúc phát hiện và sửa chữa.
- Ưu tiên kiểm tra dây dẫn và đầu nối: Rung động và chu kỳ nhiệt làm lỏng dây dẫn theo thời gian. Kiểm tra thường xuyên và siết chặt lại các kẹp nối giúp ngăn ngừa các sự cố điện thường gặp.
- Khắc phục sớm các sai lệch nhỏ: Sửa chữa ngay lập tức các lỗi hiệu chuẩn hoặc lỗi lực nhỏ. Các sai lệch nhỏ thường chỉ ra các vấn đề sâu hơn liên quan đến khớp nối, bộ mã hóa hoặc động cơ.
- Tuân thủ quy trình khóa an toàn (LOTO): Luôn ngắt nguồn điện và xả hết năng lượng dư trước khi bảo dưỡng, ngay cả đối với robot cộng tác.
- Kiểm tra các phụ kiện lắp đặt: Kiểm tra và siết chặt lại đế robot, các bộ phận cố định và giá đỡ tải trọng hàng tháng để tránh lệch vị trí và hư hỏng các bộ phận.
Kết Luận
Bảo trì hệ thống robot định kỳ không chỉ là việc kiểm tra kỹ thuật đơn thuần, mà còn là chiến lược bảo vệ tài sản cốt lõi của mỗi doanh nghiệp. Một kế hoạch bảo dưỡng bài bản và đúng cách chính là chìa khóa để duy trì sự ổn định, kéo dài tuổi thọ thiết bị và tối ưu hóa hiệu suất vận hành.
Đừng để những sự cố bất ngờ làm gián đoạn dòng chảy sản xuất. Hãy chủ động chăm sóc “đội quân robot” của mình ngay hôm nay để đảm bảo sự phát triển bền vững cho doanh nghiệp.
Thiết bị robot là kênh phân phối trực tuyến các bộ phận, thiết bị robot mới hoặc đã qua sử dụng, dầu mỡ robot và các linh kiện cơ khí. Tại đây, chúng tôi tự hào cung cấp khối lượng lớn vật tư từ các thương hiệu và nhà cung cấp lớn, bao gồm: FANUC, ABB, Kuka, Yaskawa, Mitsubishi, Staubli, Hyundai, CKD, v.v.
Liên hệ ngay để được Thiết bị robot tư vấn trực tiếp:
Đường dây nóng: 091 9225 197
Địa chỉ: 97/2 Kha Vạn Cân, phường Hiệp Bình, TP.HCM
=============
Facebook: Thiết bị robot chính hãng.