Servo motor giữ vai trò quan trọng trong cánh tay robot, song cũng là bộ phận dễ phát sinh sự cố trong quá trình vận hành. Việc khắc phục các lỗi của servo motor thường tiêu tốn nhiều chi phí, đồng thời kéo dài thời gian dừng máy, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất sản xuất của doanh nghiệp. Do đó, để giảm chi phí sửa chữa servo motor, doanh nghiệp cần áp dụng phương pháp tiếp cận ngay từ khâu kiểm tra, ghi nhận thông tin kỹ thuật đến quá trình chẩn đoán và xử lý sự cố.
Bài viết dưới đây trình bày 9 cách quan trọng giúp giảm chi phí sửa chữa servo motor, đồng thời rút ngắn thời gian ngưng hoạt động của hệ thống.
1. Lập tài liệu đầy đủ về động cơ servo và nguồn điện.
Để rút ngắn thời gian sửa chữa, doanh nghiệp cần nắm rõ các thông tin kỹ thuật của động cơ đang sử dụng. Thông thường, nhà sản xuất sẽ cung cấp các thông tin này trên nhãn động cơ như: kiểu máy, số seri, điện áp, dòng điện, tốc độ quay và các thông số định mức khác.
Ngoài ra, servo motor thường có nhiều cổng kết nối với nguồn điện và thiết bị ngoại vi, dễ gây nhầm lẫn khi đấu nối. Vì vậy, việc ghi chép lại số chân kết nối, màu dây và sơ đồ đấu dây trong quá trình lắp đặt và căn chỉnh là vô cùng cần thiết.

2. Ghi lại điện trở cuộn dây của động cơ.
Doanh nghiệp nên sử dụng đồng hồ đo điện trở để kiểm tra các chân trên đầu nối nguồn, nhằm phát hiện sớm hiện tượng đoản mạch hoặc chạm đất. Điện trở cuộn dây cần nằm trong khoảng cho phép và phải cân bằng giữa các pha. Nếu phát hiện điện trở lệch pha hoặc điện trở thấp từ một pha xuống vỏ động cơ, đây có thể là dấu hiệu cuộn dây bị hư hỏng.
3. Xác định số cực của động cơ.
Servo motor thường sử dụng nam châm vĩnh cửu, do đó việc xác định số cực là cần thiết để căn chỉnh và sửa chữa chính xác hệ thống phản hồi. Thông tin này thường không có trên nhãn động cơ.
Doanh nghiệp có thể xác định số cực bằng cách cấp nguồn DC ở mức khoảng một nửa dòng điện định mức, quan sát và đánh dấu vị trí trục, sau đó xoay trục bằng tay để xác định số lần trục bị “khóa” trong một vòng quay. Số vị trí khóa tương ứng với số cặp cực; nhân đôi số cặp cực sẽ cho ra tổng số cực của động cơ.
4. Xác định chiều quay thuận của động cơ.
Bằng cách cấp điện áp lần lượt cho các cặp chân khác nhau và quan sát chiều quay của trục, người kỹ thuật có thể xác định chiều quay thuận của động cơ. Nếu chiều quay không đúng, đây có thể là dấu hiệu hệ thống dây điện bị đấu nối sai, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng điều khiển và an toàn vận hành.
5. Xác định và kiểm tra thông số Ke của động cơ.
Thông số Ke thường được in trên nhãn động cơ và phản ánh đặc tính vật lý quan trọng của servo motor. Doanh nghiệp có thể kiểm chứng thông số này bằng thực nghiệm, thông qua việc quay trục động cơ và đo điện áp phát ra tại các chân nguồn. Nếu điện áp đo được thấp hơn mức kỳ vọng, rất có thể cuộn dây hoặc nam châm đã bị suy giảm chất lượng.
6. Kiểm tra và ghi lại thông tin của thiết bị phản hồi.
Trước khi chẩn đoán bộ mã hóa, cần xác định rõ loại và model thiết bị phản hồi đang sử dụng. Trong một số trường hợp, thông tin này có thể tra cứu từ nhãn động cơ; trong trường hợp khác, cần tháo vỏ động cơ để kiểm tra trực tiếp. Việc sử dụng phần mềm chuyên dụng giúp hiển thị số xung mã hóa, trạng thái chuyển mạch, góc cơ học và góc điện, từ đó hỗ trợ chẩn đoán lỗi và căn chỉnh chính xác hơn.

7. Ghi lại hướng phản hồi tiến của thiết bị phản hồi.
Sau khi kết nối máy tính chuyên dụng với đầu nối phản hồi, người kỹ thuật xoay trục động cơ để thu thập dữ liệu. Phần mềm kiểm tra sẽ cho biết thiết bị phản hồi đang đếm tăng hay giảm. Việc xác định đúng hướng phản hồi theo chiều kim đồng hồ hoặc ngược chiều kim đồng hồ là yếu tố bắt buộc để đảm bảo căn chỉnh chính xác.
8. Ghi lại trạng thái căn chỉnh hiện tại của thiết bị phản hồi.
Căn chỉnh giữa bộ mã hóa và động cơ đòi hỏi độ chính xác rất cao. Chỉ một sai lệch nhỏ, thậm chí dưới ba độ điện, cũng có thể khiến động cơ hoạt động không ổn định, quá nhiệt hoặc không khởi động được. Vì vậy, trước khi tháo rời, cần ghi lại chính xác góc căn chỉnh hiện tại để tránh sai sót khi lắp lại.
9. Ghi lại các thông số cài đặt trên bộ điều khiển.
Trước khi đưa động cơ trở lại vận hành, cần mô phỏng và kiểm tra hiệu suất bằng bộ điều khiển phù hợp. Trong trường hợp không thể sử dụng bộ điều khiển chuyên dụng cho từng loại động cơ, doanh nghiệp nên ghi lại đầy đủ các thông số cài đặt để thuận tiện cho việc gỡ lỗi và hiệu chỉnh.
10. Một số lưu ý để giảm chi phí sửa chữa servo motor
Sau khi thực hiện các bước trên, cần phải xoay trục động cơ bằng tay để đảm bảo các tín hiệu hiển thị chính xác trước khi cấp nguồn. Sau đó, đưa hệ thống vào chế độ kiểm tra và gỡ lỗi để quan sát các tín hiệu chuyển mạch.
Tiến hành khóa động cơ theo từng tổ hợp pha và đối chiếu trạng thái tín hiệu theo tiêu chuẩn kỹ thuật. Cuối cùng, cho động cơ chạy thử theo cả hai chiều, tăng dần đến tốc độ tối đa để kiểm tra các hiện tượng bất thường như quá nhiệt, rung động hoặc tiếng ồn.
Kết luận
Servo motor giữ vai trò quan trọng trong hệ thống cánh tay robot, do đó mọi sự cố phát sinh đều có thể gây ảnh hưởng lớn đến hiệu suất vận hành và chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Việc sửa chữa không chỉ tốn kém về tài chính mà còn kéo dài thời gian ngừng máy nếu thiếu quy trình kiểm tra và chẩn đoán bài bản.
Thông qua 9 phương pháp được nêu ở trên, doanh nghiệp có thể chủ động kiểm soát tình trạng servo motor ngay từ khâu chuẩn bị đến giai đoạn căn chỉnh và chạy thử. Việc lưu trữ đầy đủ dữ liệu kỹ thuật và tuân thủ quy trình chuẩn sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian sửa chữa, hạn chế lỗi phát sinh lặp lại và giảm thiểu chi phí bảo trì.
Thiết Bị Robot là kênh phân phối trực tuyến các bộ phận, thiết bị robot mới hoặc đã qua sử dụng, các cảm biến robot, dầu mỡ robot và các linh kiện cơ khí. Tại đây, chúng tôi tự hào cung cấp khối lượng lớn vật tư từ các thương hiệu và nhà cung cấp lớn, bao gồm: FANUC, ABB, Kuka, Yaskawa, Mitsubishi, Staubli, Hyundai, CKD, v.v.
Liên hệ ngay để được Thiết bị robot tư vấn trực tiếp:
Hotline: 091 9225 197
Địa chỉ: 97/2 Kha Vạn Cân, phường Hiệp Bình, TP.HCM
=============
Facebook: Linh kiện robot.

